18 اندرز از مولا علی (ع) -مشورت

:: 18 اندرز از مولا علی (ع) -مشورت

 

18. (.. و لا مُظاهَرَةَ أوثَقُ مِنَ المُشاوِرَةِ 1...)

و هیچ پشتیبانی مطمئن تر از مشورت نیست .

 

ناگفته پیداست که هر انسانی فکر و عقل و تشخیصی دارد ؛ هنگامی که عقول و افکار به یکدیگر ضمیمه شوند بسیار قوی تر عمل می کنند ، مسیر ها روشن، موانع برطرف و نزدیک ترین راه به مقصد غالباً معلوم می شود و از این طریق پشتیبانی مهم برای هر فردی حاصل می گردد .

 

منبع :

1 . نهج البلاغه ، حکمت 113 .

2.شرح نهج البلاغه( پیام امیرالمومنین(ع) ) .

 

 

منبع : حیات طیّبه18 اندرز از مولا علی (ع) -مشورت
برچسب ها :

18 اندرز از مولا علی (ع) -حلم

:: 18 اندرز از مولا علی (ع) -حلم

18 اندرز از مولا علی (ع)

 

17. (.. و لا عِزَّ کَالحِلمِ 1...)

و هیچ عزتی چون حلم نیست .

ضد غضب «حلم» است، که عبارت است از: اطمینان نفس، به حیثی که: قوه غضب به آسانی او را حرکت ندهد. و مکاره روزگار او را به زودی مضطرب نگرداند.

حلیم به کسی گفته می شودکه در برابر افراد نادان و جاهل و بی ادب عکس العمل نشان نمی دهد همچنین مشکلات زندگی را تحمل می کند و بر اثر سعه ی صدر و فکر بلند،آنها را در خود حل می نماید و در مقابل حوادث سخت ، دست پاچه نمی شود و همین ها باعث عزت اوست و بسیار دیده شده که مردم به حمایت افراد حلیم در مقابل نادان بر می خیزند .

افراد بردبار در نظر مردم عزیزند ، زیرا سکوتشان در برابر افراد نادان، سبک سر و بی ادب بر عزت و شخصیتشان می افزاید؛ ولی نابردباران  در کوچک ترین مسائل درگیر می شوند و همین امر از عزت و احترامشان می کاهد.

صفت حلم اشرف کمالات نفسانیه است بعد از صفت علم، بلکه علم رابدون حلم نفعی و اثری و شجره دانائی را بی باغبانی بردباری ثمری نیست. و از این جهت است که هر وقت که مدح علم می شود حلم نیز با او ذکر می شود

و حضرت رسول - صلی الله علیه و آله - فرمودند که: «خداوند! مرا به سبب علم، بی نیاز کن و به صفت حلم، مرا زینت ده 2».

 

منبع :

1 . نهج البلاغه ، حکمت 113 .

2 . کنز العمال، ج 2، ص 185، ح3663 .

3.شرح نهج البلاغه( پیام امیرالمومنین(ع) ) .

 

 

منبع : حیات طیّبه18 اندرز از مولا علی (ع) -حلم
برچسب ها : افراد ,برابر افراد

18 اندرز از مولا علی (ع) -علم

:: 18 اندرز از مولا علی (ع) -علم

16. (.. و لا شَرَفَ کَالعِلمِ 1...)
و هیچ شرافتی چون علم و دانش نیست .

«شرف» به معنای شایستگی و عظمت و افتخار و نیکنامی است و به یقین، این امور از طریق علم و دانش به دست می آید زیرا علم و آگاهی کلید همه ی افتخارات و ارزش های انسانی است و برای افراد نادان و جاهل جایی در جامعه ی انسانی وجود مدار.
قرآن مجید و روایات اسلامی پر است از آیات و روایاتی که در مدح و ستایش علم آمده است تا آنجا که مرکّب های نوک قلم دانشمندان از خون شهیدان برتر شمرده شده است .
در حدیثی از امام صادق علیه السلام می خوانیم که می فرمایند : (( طَلَبتُ الشَّرَفَ فَوَجَدتُهُ فِی العِلمِ ؛ من به سراغ ارزش و شخصیت و شرف رفتم ، آن را درعلم دانش یافتم2)) .
بدیهی است منظور از ((علم)) علوم ودانش هایی است که یا جنبه ی معنوی دارد و یا دنیای انسان ها را سامان می بخشد.
منبع :
1 . نهج البلاغه ، حکمت 113 .
2 . مستدرک الوسائل ، ج12،ص174،ح13810 .
3.شرح نهج البلاغه( پیام امیرالمومنین(ع) ) .

منبع : حیات طیّبه18 اندرز از مولا علی (ع) -علم
برچسب ها : دانش

18 اندرز از مولا علی (ع) -تواضع

:: 18 اندرز از مولا علی (ع) -تواضع
 

15. (.. و لا حَسَبَ کَالتَّواضُعِ 1...)

و هیچ ارزش و اعتباری (برای انسان) همچون فروتنی نیست .

 

انسانی تواضع دارد که خود را در برابر خدا و خلق خدا پایین تر از موقعیتش قرار بدهد، فروتنی و فرو روحی کند . البته باید توجه داشت که تواضع به معنی خواری و ذلیل نشان دادن خود نیست که ضد ارزش و مورد نکوهش می باشد.

از نشانه های تواضع این است که انسان در برابر مردم، خوش رو، خوش برخورد باشد، و هنگام معاشرت و جدا شدن(خدا حافظی کردن) از آنها، با روی باز و دل پذیر روبه رو یا جدا شود، و جداییش محبت آمیز باشد، نه از روی بی اعتنایی که موجب کینه و کدورت شده، و از نشانه های خصلت زشت تکبر و خود شیفتگی است.

در مقابل تواضع ، تکبّر و بزرگ نمایی و فخر فروشی است که از صفات رذیله و پایه انحرافات فکری و عملی زشت است .

بسیارند کسانی که از نظر شرافت خانوادگی در حد مطلوبی هستند و خود نیز صفات برجسته ای دارند ؛ ولی بر اثر تکبّر و خود برتر بینی ، در جامعه منفورند در حالی که متواضعان هرچند حسب و نسب عالی نداشته باشند محبوب مردمند.

در حدیثی از پیغمبر اکرم (ص) می خوانیم که به یارانش فرمود : (( إنّ التَّواضُعَ یَزیدُ صاحِبَهُ رَفعةً فَتَواضَعُوا یَرفَعکُمُ اللهُ ؛ تواضع و فروتنی صاحبش را به مقام بالا می رساند ، بنابراین فروتنی کنید تا خدا شما را بالا ببرد2)).  

 

منبع :

1 . نهج البلاغه ، حکمت 113 .

2 . کافی ، ج2،ص121،ح1.

3 .شرح نهج البلاغه( پیام امیرالمومنین(ع) ) .

4 . www.hawzah.net

 

 

 

منبع : حیات طیّبه18 اندرز از مولا علی (ع) -تواضع
برچسب ها : تواضع ,فروتنی

18 اندرز از مولا علی (ع) - حیا

:: 18 اندرز از مولا علی (ع) - حیا

 

14. (.. و لا إیمانَ کَالحَیاءِ و الصَّبرِ1...)

و هیچ ایمانی مانند حیا و صبر نیست .

 

((حیا)) به معنای حالت بازدارنده ای است که انسان را از رفتن به سراغ کار های زشت باز می دارد. به بیان دیگر ، حیا انقباض نفس در برابر زشتی هاست و «صبر» به معنای استقامت در برابر مشکلات است ؛ خواه مشکلات اطاعت باشد یا ترک معصیت و یا مشکلات مصائب و سختی ها .

به یقین اگر حالت حیا نباشد ، ایمان بر باد می رود و اگر صبر و استقامت در برابر مشکلات نباشد ایمان ثبات و قراری نخواهد داشت .

در حدیثی از امام صادق (ع) می خوانیم : (( اَلحیاءُ و الإیمانُ مَقرونانِ فی قَرَنٍ فإذا ذَهَبَ أَحَدُهما تَبِعَهُ صاحِبُهُ ؛ حیا و ایمان با یک ریسمان بسته شده اند هر جا یکی از آنها برود دیگری به دنبال او خواهد رفت . ))2

در حدیثی از رسول خدا آمده است : (( أربَعٌ مَن کُنَّ فیهِ وَ کانَ مَن قَرنِهِ إلی قَدَمِهِ ذُنوباً بَدَّلَها اللهُ حَسَناتٍ : الصِّدقُ وَ الحَیاءُ وَ حُسنُ الخُلقِ وَ الشُّکرُ ؛ چهار صفت است که در هرکسی باشد هرچند از فرق تا قدمش گناه باشد خداوند آن را تبدیل به حسنات می کند : صدق و حیا و حسن خلق و شکر3)).

بدیهی است که راستگویی انسان را از بسیاری از گناهان باز می دارد و حیا قبایح و زشتی ها و حسن خلق از درگیری با مردم و شکر ، انسان را به قدر دانی از نعمت ها تشویق می کند و همین امور است که سیئات را تبدیل به حسنات می کند.

منبع :

1 . نهج البلاغه ، حکمت 113 .

2 . کافی ، ج2،ص106،ح4.

3 . کافی ، ج2،ص107،ح7.

4.شرح نهج البلاغه( پیام امیرالمومنین(ع) ) .

 

 

منبع : حیات طیّبه18 اندرز از مولا علی (ع) - حیا
برچسب ها : مشکلات ,ایمان ,برابر ,انسان ,برابر مشکلات

18 اندرز از مولا علی (ع) - انجام واجبات

:: 18 اندرز از مولا علی (ع) - انجام واجبات

13. (.. و لا عِبادَةَ کَأداءِ الفَرائضِ1...)
و هیچ عبادتی همچون ادای فرایض و واجبات نیست .

در حدیث دیگر از امام سجاد (ع) می خوانیم : (( مَن عَمِلَ بِما أفتَرَضَ اللهُ عَلیهِ فَهُوَ مِن أعبَدَ النّاسِ ؛ کسی که به واجبات خود عمل کند از عابد ترین مردم است2)) .
در حدیث دیگری از رسول خدا (ص) می خوانیم : (( أعبَدُ النّاسِ مَن أقامَ الفَرایضَ؛ عابدترین مردم کسی است که واجبات را ادا کند3)).
تمام این روایات اشاره به این دارد که عبادت ، تنها رفتن به سراغ مستحبّات و نیایش های طولانی و پرسوز و گداز نیست ؛ عبادت در درجه نخست آن است که انسان واجبات خود را ادا کند ؛ اعم ازپرداختن حقوق مردم و ادای حقوق مالی دینی و از همه مهم تر ادای حق الهی .
منبع :
1 . نهج البلاغه ، حکمت 113 .
2 . جامع الاحادیث الشیعه، ج ۱۴ / صفحه ۹۸٫
3 . بحارالانوار، ج ۷۱، ص ۲۰۵، ح ۱۰٫
4.شرح نهج البلاغه( پیام امیرالمومنین(ع) ) .

منبع : حیات طیّبه18 اندرز از مولا علی (ع) - انجام واجبات
برچسب ها : واجبات ,ادای

18اندرز از مولا علی (ع) -تفکر

:: 18اندرز از مولا علی (ع) -تفکر

12. (.. و لا عِلمَ کَالتَّفَکُّرِ1 ...)

و هیچ علم و دانشی همچون تفکر نیست .

کسانی که تنها به حفظ عبارات دیگران آنچه در روایات آمده بسنده می کنند و درباره ی آن نمی اندیشند علمشان چندان ثمری ندارد و در واقع همچون دستگاه ضبط صوتی هستند که می تواند علوم زیادی را در خود جای دهد ؛ ولی آنان که اهل اندیشه اند از جای جای آیات قرآن و روایات اسلام و کلمات بزرگان حقایقی را کشف می کنند که راهنمای زندگی مادی و معنوی آنهاست و اگر تفکر نباشد و تنها به نقل علوم دیگران قناعت شود هرگز علوم، پیشرفت و نمو و بالندگی پیدا نمی کند.

به همین دلیل در بعضی از احادیث که هم از پیغمبر اکرم(ص) و هم از امیر مؤمنان علی (ع) رسیده، تفکر برترین عبادت شمرده شده است : ((لا عِبادةَ کَالتَّفَکُّرَ))2.

منبع :

1 . نهج البلاغه ، حکمت 113 .

2 . کافی ، ج8 ، ص20،خطبة الوسیلة و بحارالأنوار،ج74،ص63،ح4.

3.شرح نهج البلاغه( پیام امیرالمومنین(ع) ) .

 

 

 

منبع : حیات طیّبه18اندرز از مولا علی (ع) -تفکر
برچسب ها : تفکر

18اندرز از مولا علی (ع) -زهد

:: 18اندرز از مولا علی (ع) -زهد


11. (.. و لا زُهدَ کَالزُّهدِ فی الحَرامِ1...)

و هیچ زهد و پارسایی همچون بی اعتنایی به حرام نیست .

 

گرچه بسیاری از افراد ، زهد را تنها در ساده زیستن و به لباس و غذا و مسکن قناعت نمودن و بی اعتناء به مقامات دنیوی بودن می دانند؛ ولی از نظر مبارک امام (ع) مهم ترین زهد پرهیز از حرام است، هرچند زندگی انسان زیاد ساده هم نباشد؛ اگر همان زندگی از حلال باشد دارنده ی آن فرد زاهدی است و آن کس که زندگی بسیار ساده ای دارد و در همان زندگی ساده اموال مشتبه و مشکوکی هست زاهد واقعی نیست .

امام صادق (ع) می فرماید: (( جُعِلَ الخَیرُ کُلُّهُ فی بَیتٍ وَ جُعِلَ مِفتاحُهُ الزُّهدَ فی الدُّنیا ؛ تمام نیکی ها در خانه ای قرار داده شده و کلید آن زهد در دنیاست2 )) .

منبع :

1 . نهج البلاغه ، حکمت 113 .

2 . کافی ، ج2 ، ص128،ح2 .

3.شرح نهج البلاغه( پیام امیرالمومنین(ع) ) .

 

 

منبع : حیات طیّبه18اندرز از مولا علی (ع) -زهد
برچسب ها : زندگی ,ساده ,همان زندگی

18 اندرز از مولا علی (ع) -ورع

:: 18 اندرز از مولا علی (ع) -ورع

 

10. (.. و لا وَرَعَ کَالوُقوفِ عِندَ الشُّبهَةِ1...)

و هیچ پارسایی همچون پرهیز از شبهات نیست .

 

«ورع» در اصل به معنای پرهیز یا شدت پرهیز است و در لسان روایات به حد اعلای تقوی اطلاق می شود که با وجود آن نه تنها انسان از گناهان مسلّم پرهیز می کند بلکه از شبهات نیز دوری می جوید.

در روایات اسلامی نیز در حدیث معروف پیغمبر اکرم(ص) تمام موضوعات به سه بخش تقسیم شده : ((حَلَالٌ بَيِّنٌ وَ حَرَامٌ بَيِّنٌ وَ شُبُهَاتٌ بَيْنَ ذَلِكَ فَمَنْ تَرَكَ الشُّبُهَاتِ نَجَا مِنَ الْمُحَرَّمَاتِ وَ مَنْ أَخَذَ بِالشُّبُهَاتِ ارْتَكَبَ الْمُحَرَّمَاتِ وَ هَلَكَ مِنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُ ؛ اموری است که درستی آن آشکار است که باید از آن پیروی کرد و اموری است که گمراهی آن آشکار است و باید از آن اجتناب نمود و امور مشکوک و مشتبهی است در میان این دو؛ کسی که شبهات را ترک کند از محرّمات آشکار رهایی می یابد و کسی که به سراغ شبهات برود (تدریجاً) مرتکب محرّمات می شود و از آنجا که نمی داند هلاک خواهد شد 2)) .

منبع :

1 . نهج البلاغه ، حکمت 113 .

2 . کافی ، ج1 ، ص68،ح10 .

3.شرح نهج البلاغه( پیام امیرالمومنین(ع) ) .

 

 

منبع : حیات طیّبه18 اندرز از مولا علی (ع) -ورع
برچسب ها : پرهیز ,شبهات ,آشکار